Meningitis

Jaarlijks krijgen minimaal 1000 mensen meningitis en/of sepsis, het merendeel kinderen. Meningitis wordt ook wel nekkramp genoemd.
Voor gestart werd met vaccins tegen de meningokok groep C (2002) en de pneumokok (2006), lag het aantal ziektegevallen veel hoger. Afhankelijk van de ziekteverwekker, overlijdt ongeveer 10% van de patiënten. 20 tot 30% houdt restverschijnselen over.

Algemeen
Zowel meningitis (hersenvliesontsteking), sepsis (bloedvergiftiging) en encefalitis (hersenontsteking) zijn heftige ziektebeelden. Ze gaan gepaard met diverse symptomen.

De symptomen die worden weergegeven hoeven niet allemaal tegelijk voor te komen! Naarmate het ziektebeeld vordert, worden ze erger of komen er symptomen bij. De volgorde in de rijtjes geeft ongeveer de volgorde van opkomst van symptomen weer (als ze opkomen).

Bacteriële meningitis
Bacteriële meningitis ontwikkelt zich meestal tussen de 2 tot 10 dagen nadat de patiënt met de bacterie besmet is geraakt. Meestal is een patiënt binnen 24 tot 48 uur zeer ernstig ziek.
Symptomen van meningitis lijken in eerste instantie op die van een griep: niet lekker zijn, hoofdpijn en koorts. Maar daar waar een griep minder wordt, wordt een meningitis erger.
Naarmate de ziekte vordert is er vaak sprake van nekstijfheid en overgevoeligheid voor licht en/of geluid. Vaak moeten patiënten ook braken, worden ze suf en apathisch, zijn ze moeilijk wakker te krijgen en slaan ze wartaal uit. Een veelgehoorde klacht is ook “pijnlijke gewrichten”.

Bij pneumokokken meningitis neemt het ziekteverloop soms meer tijd in beslag. Een aantal patiënten heeft voorafgaand aan de meningitis een oorontsteking.
Van de pneumokok is bekend dat er gedurende ongeveer een week klachten kunnen zijn als hoofdpijn en koorts. Dan gaat het weer beter, dan is er weer sprake van koorts/hoofdpijn. Dit beeld blijft tot de ziekte echt “doorbreekt” en een patiënt in een kort tijdsbestek letterlijk doodziek is.

Tuberculose meningitis wijkt af van andere vormen door een lange aanloopperiode van soms wel een half jaar. Gedurende deze periode is er sprake van vage klachten zoals bijvoorbeeld moeheid, verhoging, tot de ziekte uiteindelijk “doorbreekt’.
Neonatale meningitis, meningitis bij jonge baby’s, kenmerkt zich door “a-typische” symptomen (zie tabel). Vaak is er geen sprake van nekstijfheid. In onderstaande symptomentabel is onderscheid gemaakt tussen de symptomen van meningitis bij personen ouder dan 2 maanden en die van neonatale meningitis (bij baby’s tot 1-2 maanden).

Symptomen meningitis
Meningitis (leeftijd > 2 maanden)
Neonatale meningitis (leeftijd 0 tot 2 maanden)
Koorts
hoofdpijn
huilerig en/of kreunerig
braken
prikkelbaar
nekstijfheid
er ziek en grauw uitzien
verwardheid
slecht of niet eten
overgevoelig voor licht of geluid
apatisch / moeilijk wakker te krijgen
apatisch
gezwollen fontanel
pijnlijke gewrichten
luierpijn
epileptische aanvallen (toevallen) 
verlaagd bewustzijn

Tijdsbestek: 24-48 uur

WAARSCHUW ONMIDDELLIJK EEN ARTS EN LEG UIT WAAROM U BEZORGD BENT.
BESCHRIJF DE SYMPTOMEN NAUWKEURIG.